Gezond Verstand

inspiratie-voor-een-volgende-stap-met-spreuken-20140814-neem-niets-aan-van-wie-dan-ook-tenzij-het-strookt-met-je-gezond-verstand (1)

Regelmatig vraag ik leerkrachten wat hun ambitie en hun motivatie is om in het onderwijs te werken. Waarom ze elke dag naar school toe gaan en doen wat ze doen. Het antwoord is vaak dat ze graag met kinderen werken. En dat ze het mooi vinden als kinderen -dankzij hun inspanningen- ineens iets wel kunnen dat ze voorheen niet konden. Ik ben overtuigd van de goede intenties van deze leerkrachten. Het is allemaal enorm goed bedoeld. Maar ik mag toch hopen dat je met een beter doordachte reactie komt.

De beste adviseurs
Kinderen zijn de toekomst. Zij verdienen het beste onderwijs. En het onderwijs dat wij nu geven is bij lange na niet het beste.
Hoe komt dat nu:

Om te beginnen hebben we onszelf laten wijsmaken dat kinderen binnen  gemiddelde normen horen te scoren. En dat -als een kind buiten die normen valt- er een “zorg” is. Die zorg betreft eigenlijk niet het kind, maar een onderwijssysteem dat niet meer weet hoe te handelen buiten gemiddelden.
Daarnaast denken we ook dat een beoordeling (via een toets bijvoorbeeld) laat zien of een kind zich voldoende ontwikkelt op dat getoetste gebied. Vreemd. Hoezo kan een kind zich onvoldoende ontwikkelen? Iedereen volgt een eigen pad. Kan je je als kind ook teveel ontwikkelen dan? Zo’n beoordeling zegt alleen iets als je gelooft in gemiddelden en zegt het meeste over in hoeverre de leerkracht in staat is geweest dit kind bij het gemiddelde te krijgen en/of te houden.
We hebben ons laten wijsmaken dat methodes volgen ons dagelijks werk is. Dat we werkelijk 30 weken nodig hebben om de leerlijn in dat leerjaar er bij alle kinderen in te krijgen.
We hebben ons ook laten wijsmaken dat we de meeste lestijd moeten uittrekken voor lezen, rekenen en taal waardoor we heel eenzijdig aan het werk zijn.
We laten ons in de luren leggen door onze overheid, door de religie die “evidence based” heet en door allerlei goeroes. En we hebben niet geluisterd naar de twee belangrijkste adviseurs die we maar hebben. Onze leerlingen en ons gezond verstand.

Onzinnig
Onze leerlingen laten ons steeds nadrukkelijker zien dat we op de verkeerde weg zitten. Leerlingen die ons daar op wijzen zijn dan “zorg” leerlingen. Hun gedrag (en vaak ook hun resultaten) wijken af van wat we graag zouden willen zien (gemiddeld). En in plaats van naar ons gezond verstand te luisteren passen wij als leerkrachten ons ook netjes aan bij wat van ons wordt verwacht: we trekken de toetsbatterij open, heel de administratieve santenkraam wordt ingevuld en we gaan met dit kind aan de gang met…..meer of minder van hetzelfde.We houden elkaar dus in een omhelzing waarvan we denken dat het een mooie is, maar die uiteindelijk een hele onzinnige blijkt te zijn.

Vraag het de kinderen
Als we naar onze leerlingen luisteren (en naar ons gezond verstand) dan komen we tot heel andere inzichten die ook een heel andere aanpak vragen. Gericht op de toekomst. Kinderen leren door bewegen, door ervaren, door verwondering, door te onderzoeken, door samenwerking, door op cognitief, fysiek en creatief gebied aangesproken te worden.  En helaas doen we dat dus veel te weinig. De meeste onderwijstijd gaat uit naar rekenen, lezen en taal. Meestal ook nog zittend op een stoel. Kunnen kinderen zo al hun mogelijkheden verkennen en hun vaardigheden uitbreiden? Ik ken kinderen die van de basisschool afkomen en nog nooit een figuurzaagje in handen hebben gehad. Of niet weten wat een F- en een G sleutel is, laat staan dat ze weten waar het voor dient. Ik ken kinderen die niet weten hoe een lap stof in elkaar zit. Die niet weten hoe je een draad maakt. Ik ken kinderen die denken dat een koe melk geeft omdat ze gras eet, en die niet weten hoe die doperwtjes in een blik komen. En dit zijn kinderen die keurig volgens de normen van Cito in het gemiddelde scoren van lezen, rekenen en taal.

Ik ken kinderen die hoog binnen het gemiddelde scoren maar niet in een touw kunnen klimmen, geen koprol kunnen maken en al “auw” roepen als er naar ze gewezen wordt.

Er zijn kinderen die niks durven onderzoeken omdat ze bang zijn “het fout” te doen. En wat doen wij? We schakelen ons gezond verstand uit en doen waarvan we denken dat het van ons wordt verwacht.

Ik ken ook  kinderen die enorm beweeglijk zijn. Onderzoekend, altijd creatieve invallen hebben, de lachers op hun hand hebben. Kinderen die geboren zijn om met hun handen mooie dingen te maken, kinderen die enorm goed kunnen toneelspelen, die muzikaal zijn, die uren lang naar lichtpatronen op de muur kunnen staren en hun gedachten vrij kunnen laten zwerven. Soms scoren deze kinderen ook gemiddeld, maar vaker niet. En we bieden deze kinderen te weinig kansen om te laten zien waar hun kracht ligt , laat staan om er in uit te blinken.

Gunnen
Als je nou binnenkort een studiedag hebt, denk dan eens met elkaar na over wat je kinderen gunt. En hoe je dat kan organiseren. Laat het idee los dat je 30 lesweken nodig hebt volgens de rekenmethode of de taalleesmethode om dit schooljaar alle doelen te behandelen. Organiseer ruimte en tijd voor creativiteit, onderzoek en beweging.  Denk met elkaar na over waarom je ook alweer in het onderwijs wilde werken. En stop vooral met toetsen. Laten we dat doen. Collectief.

(184)

This entry was posted in Blog and tagged , , , , . Bookmark the permalink.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *